Sinds de opmars van sociale media en vooral sinds de coronacrisis is pseudowetenschap een groeiend probleem. Het biedt vaak eenvoudige maar misleidende antwoorden op complexe vragen, gebruikt wetenschappelijk jargon zonder de onderliggende wetenschappelijke methode, speelt in op het buikgevoel van mensen en wordt heel gemakkelijk verspreid via sociale media.
Veel pseudowetenschappelijke studies maken gebrekkige assumpties of logicafouten, maken claims die men niet kan testen of zijn vooringenomen. Ze leggen onverifieerbaar bewijs voor, gebruiken ondeugdelijke methodologie of data worden gemanipuleerd om tot een vooraf bepaalde conclusie te komen. Auteurs springen selectief om met bevindingen, laten de context weg, verzwijgen een belangenconflict of stellen de betekenis of bron van de informatie verkeerd voor. Vaak zijn ze ook het onderwerp van kritiek binnen wetenschappelijke kringen of wordt dit soort studies ingetrokken.
Een goede wetenschapscommunicatie is bijna even belangrijk als de onderliggende wetenschappelijke bevindingen zelf. Zelfs correct en ethisch verkregen wetenschappelijke informatie wordt niet gedeeld in een vacuüm. Conclusies en sociale context kunnen gemakkelijk worden gemanipuleerd om een punt te maken dat niet door de data van een studie wordt ondersteund. En dit is waar het vaak fout gaat. Verspreiders van pseudowetenschap gaan ervan uit dat de meeste mensen zich geen vragen stellen bij de verstrekte informatie. Niet iedereen beschikt immers over de tijd, middelen of expertise om het onderzoek of de toegepaste methodologie die tot de gepubliceerde conclusies leidde, te beoordelen. Soms is het gewoon een gebrek aan kritische houding omdat men de bron vertrouwt.
Wanneer wetenschappers het onderscheid tussen wetenschap en pseudowetenschap onvoldoende bewaken, dan krijgt die pseudowetenschap de aura van objectiviteit. Wanneer verspreiders van haat en extremisme deze haat vervolgens aan de hand van pseudowetenschappelijke methoden gaan voorstellen als echte wetenschap, dan lijkt die haat en dat extremisme wetenschappelijk gerechtvaardigd. Zo wordt pseudowetenschap vaak gebruikt om anderen te marginaliseren. Het laat dominante groepen in de samenleving toe anderen te onderwerpen onder het mom van objectieve wetenschap. En daar schuilt het gevaar.
